-
იაპონური პაციფიზმის ცვლილება მეორე მსოფლიო ომიდან დღემდე
იაპონია, დღესდღეობით ამერიკის შეერთებული შტატების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მოკავშირე, მეორე მსოფლიო ომის დროს აზიაში მისი ყველაზე დიდი მეტოქე და, ზოგადად, კონტინენტზე მთავარი ანგარიშგასაწევი იმპერიული ძალა იყო. მეიჯის რესტავრაციის შედეგად დამკვიდრებულმა და დასავლური იმპერიალიზმით შთაგონებულმა სამხედრო ექსპანსიამ მე-20 საუკუნის დასაწყისში იაპონია რეგიონულ ჰეგემონად აქცია, რომლის სამხედრო და პოლიტიკური გავლენა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის დიდ ნაწილზე ვრცელდებოდა. თუმცა ატომური დაბომბვის…
-
ჟან-ჟაკ რუსოს საზრისები მარქსიზმის გულში
ფილოსოფიის ისტორიაში ხშირად ჩნდება ვითარება, როდესაც ორი მოაზროვნე, სხვადასხვა საზოგადოებრივ-ისტორიულ გარემოში, ერთსა და იმავე ძირეულ საკითხზე სააზროვნო სისტემებს ქმნის. ჟან-ჟაკ რუსო (1712–1778) და კარლ მარქსი (1818–1883) შეიძლება განვიხილოთ ასეთ ფილოსოფოსებად. პირველი მე-18 საუკუნის განმანათლებლობის ეპოქაში მოღვაწეობდა, მეორე კი მე-19 საუკუნის ინდუსტრიულ-კაპიტალისტური კრიზისისას. საბოლოოდ ორივე ერთ მნიშვნელოვან საკითხს შეისწავლიდა – უთანასწორობას.
-
ინტერვიუ ზურაბ ჭიაბერაშვილთან: 2008 წლის დიპლომატიური ომი რუსეთის წინააღმდეგ
2008 წლის აგვისტოს ომს ქართული მხრიდან 228 მშვიდობიანი მოქალაქე, 14 პოლიციელი და 170 სამხედრო პირი შეეწირა. კონფლიქტის შედეგად, ცხინვალის რეგიონიდან 30 000-მდე ადამიანი ამ დრომდე დევნილობაში რჩება, საოკუპაციო რეჟიმის ქვეშაა 125 სოფელი.[1] ომის დაწყებისთვის პასუხისმგებლობა რუსეთს ეკისრება. ამას ადასტურებს როგორც ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს 2021 წლის, ასევე საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს 2022 წლის გადაწყვეტილება. დღეს…
-
ყოფილი ტერორისტი, მოქმედი პრეზიდენტი: აჰმად ალ-შარას გარდასახვა და სირიის ახალი წესრიგი
სირიაში ხანგრძლივი სამოქალაქო ომისა და 2024 წლის 8 დეკემბერს ასადის კლანის დამხობის შემდეგ ქვეყნის სათავეში მოსული გარდამავალი მთავრობის წინამძღოლი აჰმად ალ-შარა 2025 წლის 29 იანვარს პრეზიდენტად დაინიშნა. ამ უკანასკნელის შიდა პოლიტიკური ნაბიჯები და საერთაშორისო აღიარება, მისი ბიოგრაფიის გათვალისწინებით, განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს: წარსულში ალ-ჯულანად წოდებულმა ტერორისტმა რადიკალი მეომრის სახელი უკუაგდო და სირიული წესრიგის განსაზღვრას „დასავლური იერით“…
-
გამსახურდიას საერთაშორისო პოლიტიკა
საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას მმართველობა საკმაოდ ხანმოკლე აღმოჩნდა და საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის (შემოკლებით – საბჭოთა კავშირი ან სსრკ) რღვევა საქართველოს სახელმწიფოს ნგრევით გაგრძელდა. თუმცა „მეორე რესპუბლიკის“ (როგორც მას ხშირად უწოდებენ) წლების განხილვის დროს საზოგადოება საგარეო ურთიერთობების ნაცვლად ყურადღებას უფრო მეტად ქვეყნის შიდა მდგომარეობაზე ამახვილებს და ამით მთელი რიგი ჭეშმარიტი ისტორიული სირთულეების გამარტივებულ დამზერას…
-
ავტორიტარული ინსტიტუტები და რეჟიმის განგრძობითობა: დემოკრატიული და შემდგომი ავტოკრატიული ცვლილებები
წინამდებარე სტატია შეისწავლის პარტიებისა და საკანონმდებლო ორგანოების გავლენას რეჟიმის შენარჩუნებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ავტორიტარული საკანონმდებლო ორგანოები დიქტატორებს ხელისუფლების შენარჩუნებაში ეხმარებიან, პოლიტიკურ პარტიებს (მაშინაც კი, როდესაც ისინი შექმნილია შიდა საფრთხეების ჩასახშობად) შეუძლიათ დიქტატორების ძალაუფლების შესუსტება. მთავარი არგუმენტი ის არის, რომ ავტორიტარული პარტიები ავტორიტარული მმართველი კლასის ინტერესების დაცვის ხელშეწყობით გავლენას მოიპოვებენ ძალაუფლების განაწილებაზე ახალ დემოკრატიაში. ამგვარად, ეს…
-
დევნილები სამშვიდობოზე: ინტერვიუ მალხაზ თორიასთან
აფხაზეთის ომი 1 წელი, 1 თვე და 16 დღე გაგრძელდა. კონფლიქტის შედეგად ქართულმა მხარემ დაახლოებით 15 000 ადამიანი დაკარგა. განსაკუთრებული სისასტიკით, სქესისა და ასაკის განურჩევლად, ეთნიკური ნიშნით მოკლეს დაახლოებით 5 800 უდანაშაულო ქართველი. უგზო-უკვლოდ დაკარგულად მიიჩნევა 1000 პირი. საკუთარ მიწაზე დევნილად იქცა 250 000-ზე მეტი საქართველოს მოქალაქე. აღსანიშნავია, რომ ომამდე, 1990-იან წლებში, ახლად მოპოვებული დამოუკიდებლობის…
-
წარსულის განგრძობითობა – პოლიტიკური უთანასწორობის თაობათაშორისი გადაცემა
პოლიტიკის სოციალიზაციის ათწლეულების განმავლობაში კვლევამ ცხადყო, რომ პოლიტიკაში ჩართული ხალხის შვილები ამ მხრივ მშობლების გზას აგრძელებენ. ეს მოცემულობა დემოკრატიისთვის ერთგვარ გამოწვევად იქცა, რადგანაც პოლიტიკური უთანასწორობა შესაძლოა მომავალ თაობებს გადაეცეს. წინამდებარე კვლევა ამტკიცებს, რომ პრობლემა იმაზე ყურადსაღები და სახიფათოა, ვიდრე აქამდე გვეგონა. მიზეზი გახლავთ ის, რომ წარსულში ჩატარებული კვლევები მხოლოდ ორ თაობას შეისწავლიდა და უგულებელყოფდა ბებია-ბაბუათა…
-
სოლომონ მეფე და როსტომ რაჭის ერისთავი
პირველი წერილობითი წყარო, რომელშიც რაჭის საერისთავოა მოხსენებული, XI საუკუნეს განეკუთვნება. პროფ. ო. სოსელიას მიხედვით, ამ საერისთავოს არსებობა X საუკუნიდან უნდა ვივარაუდოთ. თამარ მეფის დროს (1184-1213 წწ.) რაჭის საერისთავოს ფარგლებში თაკვერიც (ლეჩხუმი) შედიოდა, ხოლო 1230 წლისათვის იგი მხოლოდ რაჭით განისაზღვრება. რაჭის ერისთავები – კახაბერიძეები – ბაღუაშთა გვარის წარმომადგენლები იყვნენ. შემდეგში ჟამთააღწერელი მათ კახაბერის სახელის მიხედვით კახაბერიძედ…
-
სახალხო განათლების სამინისტროს პოლიტიკა საქართველოს პირველ რესპუბლიკაში
რედაქტორი: ბექა იობიძე კორექტორი: თაკო ინასარიძე მდევარი, თბილისი, 2024 წინათქმა „მრავალ საკითხთა შორის, რომელიც რუსეთის რევოლუციამ და ჩვენი სახელმწიფოებრიობის დაფუძნებამ წამოაყენა, ერთი პირველთაგანი ადგილი ჩვენი სკოლის რეორგანიზაციის საკითხს უჭირავს“, – ამ სიტყვებით იწყება 1919 წლის 17 ივლისს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახალხო განათლების მინისტრის მოადგილის, ნოე ცინცაძის, მიერ მინისტრთა საბჭოსთვის წარდგენილი მოხსენება „საშუალო სკოლის რეორგანიზაციის შესახებ“.…